Ślub cywilny odbywa się przed kierownikiem Urzędu Stanu Cywilnego, a ślub konkordatowy jest ceremonią religijną, która może wywołać skutki cywilne. Po prawidłowym zarejestrowaniu oba małżeństwa mają w Polsce taki sam status prawny.
Ślub cywilny a konkordatowy – najważniejsze różnice
| Cecha | Ślub cywilny | Ślub konkordatowy |
|---|---|---|
| Miejsce | Urząd Stanu Cywilnego albo inne miejsce zaakceptowane przez kierownika USC | Kościół lub inne miejsce kultu religijnego |
| Osoba udzielająca | Kierownik USC | Duchowny uprawniony do przyjęcia oświadczeń nupturientów |
| Dokumenty | Dokumenty składane bezpośrednio w USC | Dokumenty z USC oraz dokumenty wymagane przez daną wspólnotę religijną |
| Rejestracja | Akt małżeństwa sporządza USC po ceremonii | Duchowny przekazuje dokumenty do USC, a urząd sporządza akt małżeństwa |
Podstawowa różnica dotyczy więc przebiegu ceremonii i udziału duchownego. W obu przypadkach konieczne jest jednak spełnienie cywilnych przesłanek zawarcia małżeństwa. Sam ślub religijny, który nie spełnia wymagań przewidzianych dla małżeństwa konkordatowego, nie tworzy małżeństwa w rozumieniu prawa polskiego.
Jak przebiega ślub cywilny?
Procedura rozpoczyna się w Urzędzie Stanu Cywilnego. Przyszli małżonkowie składają wymagane dokumenty, składają zapewnienia o braku przeszkód do zawarcia małżeństwa i uzgadniają termin ceremonii. Kierownik USC sprawdza, czy nie występują przeszkody prawne, a następnie przyjmuje oświadczenia o wstąpieniu w związek małżeński.
Do podstawowych dokumentów i opłat związanych ze ślubem cywilnym należą:
- ważne dokumenty tożsamości obojga narzeczonych
- zapewnienie o braku okoliczności wyłączających zawarcie małżeństwa
- wniosek lub dokumenty wymagane przez właściwy USC
- dowód wniesienia opłaty skarbowej, jeśli jest należna
Zakres dokumentów może zależeć od sytuacji osobistej narzeczonych, na przykład wcześniejszego małżeństwa, rozwodu, wdowieństwa albo cudzoziemstwa. Po ceremonii USC sporządza akt małżeństwa. To urząd, a nie miejsce uroczystości, potwierdza zawarcie małżeństwa w rejestrze stanu cywilnego.
Jak przebiega ślub konkordatowy?
Ślub konkordatowy łączy ceremonię religijną z cywilnymi skutkami małżeństwa. Jego podstawą są przepisy prawa polskiego, w tym regulacje dotyczące małżeństwa zawieranego w formie wyznaniowej oraz postanowienia Konkordatu. Aby ceremonia wywołała skutki cywilne, trzeba przeprowadzić następujące etapy:
- Wizyta w USC – narzeczeni przedstawiają wymagane dokumenty i składają zapewnienia o braku przeszkód do zawarcia małżeństwa. USC wydaje zaświadczenie stwierdzające, że zgodnie z prawem polskim mogą zawrzeć małżeństwo.
- Przekazanie dokumentów duchownemu – zaświadczenie z USC jest przedstawiane duchownemu, który przygotowuje dokumentację potrzebną do zawarcia małżeństwa wyznaniowego ze skutkami cywilnymi.
- Ceremonia religijna – narzeczeni składają oświadczenia o wstąpieniu w małżeństwo w obecności duchownego i świadków, zgodnie z wymaganiami danej wspólnoty religijnej.
- Sporządzenie dokumentu po ceremonii – duchowny i świadkowie podpisują dokument potwierdzający złożenie oświadczeń.
- Przekazanie dokumentów do USC – duchowny powinien przekazać dokumenty kierownikowi USC **w terminie pięciu dni od zawarcia małżeństwa**. Jeżeli ostatni dzień terminu przypada na dzień ustawowo wolny od pracy, zastosowanie mają zasady dotyczące upływu terminu w następnym dniu roboczym.
Po otrzymaniu prawidłowych dokumentów USC sporządza akt małżeństwa. Niedochowanie wymogów formalnych, w szczególności przekroczenie terminu przekazania dokumentów z przyczyn leżących po stronie uprawnionego duchownego, może sprawić, że małżeństwo nie uzyska skutków cywilnych. Dlatego sama ceremonia religijna nie wystarcza – konieczne jest także prawidłowe przeprowadzenie procedury przed USC i po ceremonii.
Czy po ślubie istnieją różnice prawne?
Po sporządzeniu aktu małżeństwa przez USC ślub cywilny i konkordatowy są równoważne w świetle prawa polskiego. Małżonkowie mają taki sam status cywilny, a z małżeństwa wynikają te same prawa i obowiązki dotyczące między innymi nazwiska, dziedziczenia, ustawowej wspólności majątkowej oraz obowiązku wzajemnej pomocy.
Różnica pozostaje w sposobie zawarcia małżeństwa i w obiegu dokumentów. Ślub cywilny prowadzi bezpośrednio USC, natomiast przy ślubie konkordatowym urząd współdziała z duchownym, który musi przekazać dokumentację w ustawowym terminie. Po rejestracji nie ma jednak odrębnych kategorii praw małżeńskich zależnych od wybranej formy ceremonii.
Informacje mają charakter ogólny i nie zastępują porady prawnej. W indywidualnej sprawie, zwłaszcza dotyczącej cudzoziemca, wcześniejszego małżeństwa lub brakujących dokumentów, należy skontaktować się z właściwym Urzędem Stanu Cywilnego.
