Zaświadczenie o braku okoliczności wyłączających zawarcie małżeństwa uzyskasz w dowolnym Urzędzie Stanu Cywilnego w Polsce. Oboje nupturienci muszą osobiście złożyć zapewnienie o braku przeszkód prawnych. Dokument jest potrzebny przede wszystkim do ślubu konkordatowego i zachowuje ważność przez 6 miesięcy od dnia wydania.
Czym jest zaświadczenie o braku przeszkód?
Zaświadczenie potwierdza, że według danych znajdujących się w rejestrze stanu cywilnego nie ma okoliczności wyłączających zawarcie małżeństwa. Jest wymagane, gdy ślub wyznaniowy ma wywołać skutki cywilne, czyli gdy para planuje ślub konkordatowy.
Dokument należy przekazać duchownemu przed zawarciem małżeństwa. Nie jest to zaświadczenie o stanie cywilnym. Są to dwa różne dokumenty, wydawane w odmiennych celach. Zaświadczenie o braku przeszkód dotyczy bezpośrednio możliwości zawarcia małżeństwa w Polsce.
Jakie warunki trzeba spełnić?
Do wydania zaświadczenia konieczne jest złożenie zapewnienia, że nie występują prawne przeszkody do zawarcia małżeństwa. Przepisy wymagają w szczególności:
- pełnoletności, przy czym kobieta, która ukończyła 16 lat, może zawrzeć małżeństwo za zgodą sądu,
- braku pozostawania w innym związku małżeńskim,
- braku pokrewieństwa w linii prostej oraz braku pokrewieństwa między rodzeństwem,
- braku powinowactwa w linii prostej, chyba że sąd zezwoli na zawarcie małżeństwa,
- braku stosunku przysposobienia między przyszłymi małżonkami.
W określonych sytuacjach potrzebne może być także zezwolenie sądu, na przykład gdy dotyczy to wieku jednego z nupturientów albo powinowactwa. Osoby całkowicie ubezwłasnowolnione nie mogą zawrzeć małżeństwa.
Jak uzyskać zaświadczenie krok po kroku?
Procedura wymaga kontaktu z USC i osobistego udziału obojga przyszłych małżonków:
- Wybierzcie dowolny Urząd Stanu Cywilnego w Polsce, w którym chcecie załatwić sprawę.
- Umówcie wizytę, jeśli dany urząd wymaga wcześniejszej rezerwacji terminu.
- Stawcie się w USC osobiście i złóżcie zapewnienie o braku przeszkód do zawarcia małżeństwa. Zapewnienie przygotowuje pracownik urzędu, a nupturienci podpisują je przed kierownikiem USC lub upoważnionym pracownikiem.
- Złóżcie oświadczenia dotyczące nazwisk, które będziecie nosić po ślubie, oraz nazwiska wspólnych dzieci.
- Wnieście opłatę skarbową i przedstawcie potwierdzenie zapłaty, jeśli urząd wymaga go przy składaniu dokumentów.
- Odbierzcie zaświadczenie i przekażcie je duchownemu, który będzie udzielał ślubu.
Zaświadczenie można uzyskać najwcześniej 6 miesięcy przed planowaną datą ślubu, ponieważ po tym czasie traci ważność. Samo przygotowanie danych lub wstępne wypełnienie formularza online, jeśli urząd udostępnia taką możliwość, nie zastępuje osobistego złożenia zapewnienia.
Jakie dokumenty należy przygotować?
Przed wizytą w USC przygotujcie przede wszystkim:
- dowód osobisty albo paszport każdego z nupturientów,
- potwierdzenie wniesienia opłaty skarbowej,
- prawomocne zezwolenie sądu, jeżeli w danej sytuacji jest wymagane,
- dokumenty stanu cywilnego sporządzone za granicą, jeżeli nie można ustalić danych na podstawie polskiego rejestru.
Cudzoziemiec powinien przedstawić dokument potwierdzający możliwość zawarcia małżeństwa według prawa państwa, którego jest obywatelem. Kierownik USC może wymagać także zagranicznego aktu urodzenia oraz dokumentów dotyczących wcześniejszego małżeństwa i jego ustania. Dokumenty sporządzone w języku obcym trzeba dołączyć wraz z tłumaczeniem wykonanym przez uprawnionego tłumacza.
Jeżeli cudzoziemiec nie zna wystarczająco języka polskiego, zapewnienie składa w obecności tłumacza. Tłumacza należy zapewnić we własnym zakresie.
Ile kosztuje zaświadczenie i jak długo się na nie czeka?
Opłata skarbowa związana ze sporządzeniem aktu małżeństwa wynosi 84 zł. Sposób zapłaty zależy od organizacji konkretnego USC, dlatego przed wizytą sprawdź, czy urząd przyjmuje płatność na miejscu, przelewem albo w innej formie.
Czas wydania dokumentu zależy przede wszystkim od tego, czy akty stanu cywilnego nupturientów są dostępne w rejestrze elektronicznym:
| Sytuacja aktu stanu cywilnego | Przewidywany czas oczekiwania | Co może wpłynąć na termin? |
|---|---|---|
| Akt jest dostępny w rejestrze stanu cywilnego | Możliwe wydanie od ręki | Weryfikacja danych przez USC |
| Akt papierowy znajduje się w wybranym USC | Do 7 dni roboczych | Przeniesienie aktu do rejestru |
| Aktu nie ma w wybranym USC | Do 10 dni roboczych | Konieczność pozyskania lub przeniesienia danych |
Jeżeli kierownik USC odmówi wydania zaświadczenia, powinien przekazać pisemną informację o przyczynach odmowy. W terminie 14 dni można wystąpić do sądu rejonowego właściwego dla siedziby urzędu o rozstrzygnięcie, czy odmowa była uzasadniona.
O czym pamiętać przed ślubem konkordatowym?
Zapewnienie składane w USC jest oświadczeniem pod rygorem odpowiedzialności karnej za podanie nieprawdy. Przed podpisaniem dokumentu należy więc sprawdzić, czy wszystkie informacje dotyczące wieku, stanu cywilnego, pokrewieństwa i wcześniejszych małżeństw są prawdziwe i kompletne.
Po otrzymaniu zaświadczenia przekaż je duchownemu przed ślubem. Dokument musi być ważny w chwili zawierania małżeństwa, dlatego wizytę w USC najlepiej zaplanować w okresie sześciu miesięcy poprzedzających uroczystość.
