Ślub cywilny może odbyć się w siedzibie USC albo poza urzędem, na przykład w plenerze. W drugim przypadku wybrane miejsce musi zapewniać uroczystą formę ceremonii i bezpieczeństwo uczestników, a zgodę każdorazowo wydaje kierownik USC. Nie jest ona automatyczna. Standardowy koszt obejmuje opłatę skarbową 84 zł, natomiast ślub poza urzędem na życzenie pary wiąże się zwykle z dodatkową opłatą 1000 zł.
Ślub cywilny w USC a poza urzędem – najważniejsze różnice
W Polsce można zawrzeć małżeństwo w dowolnie wybranym USC na terenie kraju. Jeżeli para chce zorganizować ceremonię poza siedzibą urzędu, wniosek składa w USC właściwym dla miejsca uroczystości, a nie według miejsca zamieszkania.
| Cecha | Ślub w USC | Ślub poza USC |
|---|---|---|
| Miejsce | Sala ślubów w wybranej siedzibie USC | Wskazane przez parę miejsce, jeśli spełnia wymogi ustawowe |
| Formalności | Zapewnienie o braku przeszkód, dokumenty tożsamości i ustalenie terminu | Te same formalności oraz wniosek o udzielenie ślubu poza urzędem |
| Koszt | 84 zł opłaty skarbowej za sporządzenie aktu małżeństwa | 84 zł opłaty skarbowej oraz zwykle 1000 zł opłaty dodatkowej |
| Elastyczność | Mniejszy wybór lokalizacji, ale prostsza organizacja | Większa swoboda wyboru miejsca, lecz potrzebna jest zgoda kierownika USC |
Jak zorganizować ślub poza urzędem?
Procedurę najlepiej rozpocząć przed rezerwacją miejsca i wpłatą bezzwrotnej zaliczki. Sama rezerwacja sali, ogrodu czy innej lokalizacji nie oznacza, że kierownik USC zgodzi się przeprowadzić tam ceremonię.
Kolejne kroki wyglądają następująco:
- Wybierzcie miejsce ceremonii i ustalcie, który USC jest właściwy dla tej lokalizacji.
- Zgłoście się do tego USC z dokumentami tożsamości oraz dowodem wniesienia opłaty skarbowej.
- Złóżcie zapewnienie, że nie wiecie o istnieniu okoliczności wyłączających zawarcie małżeństwa.
- Złóżcie wniosek o przyjęcie oświadczeń o wstąpieniu w związek małżeński poza urzędem, wskazując konkretne miejsce.
- Uzgodnijcie z kierownikiem USC termin ceremonii i poczekajcie na ocenę wskazanej lokalizacji.
Zapewnienie można złożyć nie wcześniej niż sześć miesięcy przed planowaną datą ślubu, ponieważ właśnie przez taki okres pozostaje ważne. Co do zasady małżeństwo może zostać zawarte po upływie miesiąca od złożenia zapewnienia. W szczególnych sytuacjach kierownik USC może skrócić ten termin.
W dniu ceremonii narzeczeni i pełnoletni świadkowie przedstawiają dokumenty tożsamości. Jeżeli któreś z narzeczonych lub świadków nie porozumiewa się z kierownikiem USC po polsku, trzeba zapewnić tłumacza albo biegłego. Cudzoziemiec może być zobowiązany do przedstawienia dokumentu potwierdzającego możliwość zawarcia małżeństwa według prawa ojczystego. Dokumenty sporządzone w języku obcym wymagają urzędowego tłumaczenia.
Jakie warunki musi spełniać miejsce poza USC?
Prawo o aktach stanu cywilnego wymaga, aby miejsce gwarantowało zachowanie uroczystej formy i bezpieczeństwo uczestników. Ocena należy do kierownika USC, dlatego podobne lokalizacje mogą być różnie ocenione w zależności od okoliczności, organizacji ceremonii i możliwości urzędu.
Uroczysta forma oznacza między innymi konieczność zapewnienia odpowiedniej oprawy urzędowej, w tym godła państwowego. Miejsce powinno pozwalać na przeprowadzenie czynności w sposób poważny i zgodny z charakterem zawarcia małżeństwa. Nie wystarczy więc sama atrakcyjność lokalizacji.
Drugim warunkiem jest bezpieczeństwo. Kierownik może odmówić ceremonii w miejscu trudno dostępnym, niestabilnym, narażonym na wypadki albo uniemożliwiającym sprawne przyjęcie oświadczeń. Ryzyko może dotyczyć nie tylko pary, lecz także świadków, gości i urzędnika. Z tego powodu szczególnie problematyczne mogą być lokalizacje ekstremalne, na przykład balon, miejsce nad przepaścią czy przestrzeń wymagająca skomplikowanego transportu.
Przed złożeniem wniosku warto uzgodnić z właścicielem obiektu dostęp dla urzędnika, warunki techniczne i możliwość zapewnienia godła. Nie należy jednak traktować takiego uzgodnienia jako zgody USC.
Ile kosztuje ślub cywilny poza urzędem?
Podstawowe opłaty są rozdzielone na dwa niezależne elementy:
- 84 zł – opłata skarbowa za sporządzenie aktu małżeństwa.
- 1000 zł – opłata dodatkowa za ślub poza urzędem na życzenie narzeczonych.
- Opłatę skarbową i dodatkową można zwykle wnieść w kasie urzędu albo przelewem na rachunek wskazany przez właściwy urząd.
- Po zawarciu małżeństwa para otrzymuje bezpłatnie jeden skrócony odpis aktu małżeństwa.
Opłata dodatkowa nie jest pobierana, gdy ślub poza urzędem wynika z zagrożenia życia lub zdrowia, na przykład pobytu jednego z narzeczonych w szpitalu, albo z pozbawienia wolności. W takich przypadkach pozostaje opłata skarbowa za sporządzenie aktu.
Co zrobić, gdy kierownik USC odmówi?
Odmowa powinna zostać przekazana na piśmie wraz z uzasadnieniem. Jeżeli dotyczy przyjęcia oświadczeń o wstąpieniu w związek małżeński, osoba zainteresowana ma 14 dni od doręczenia pisma na złożenie wniosku do sądu rejonowego właściwego dla siedziby USC. Sąd oceni, czy przyczyny wskazane przez kierownika uzasadniają odmowę.
Inaczej wygląda sytuacja, gdy problem dotyczy wyłącznie braku możliwości uzgodnienia terminu albo odmowa wynika bezpośrednio z orzeczenia sądu. W takim przypadku środek odwoławczy może nie przysługiwać. Dlatego po otrzymaniu pisma trzeba sprawdzić jego dokładną podstawę i pouczenie o dalszym postępowaniu.
Jeżeli zależy wam na konkretnej lokalizacji, najbezpieczniej najpierw uzyskać akceptację kierownika USC, a dopiero później finalizować umowę z obiektem. Ślub w USC jest prostszy organizacyjnie, natomiast ceremonia poza urzędem daje większą swobodę miejsca kosztem dodatkowej opłaty, oceny urzędowej i ryzyka odmowy.
